رابطه دولت احمدی نژاد با اصغر فرهادی چه بود؟

 پس از یکی دو سال طرح پرسش‌های فراوان درباره‌ی روزمه‌ی کاری اصغر فرهادی، فیلمسازی که دو بار جوایز اسکار را در طولِ یک دهه‌ فعالیت پر ابهامِ اخیرِ اکادمی دریافت کرد، پرسش‌هایی که پس از مقاله‌ی اخیر نیویورکر بار دیگر بالا گرفته است؛ به‌نظر می‌رسد حال زمان طرح پرسش‌های تازه و نور انداختن بر نقطه‌های مبهم  دیگری است. 
سال‌ها پیش، و بعد از بروز پرسش‌هایی درباره‌ی نقش جواد شمقدری، سینماگر نزدیک به‌محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران، درباره‌ی صدور مجوز اکرانِ فیلم “درباره‌ الی…”، و پس از مسئولیت گرفتن شمقدری در دوره‌ی ریاست‌جمهوریِ بعدی احمدی‌نژاد، صحبت‌هایی درباره‌ی نقش شمقدری و تیم‌اش، در معرفی فیلم جدایی و مسیر رسیدن‌اش به‌اسکار مطرح شد. شمقدری آن زمان اعلام کرد که: «در رابطه با اسکار چندبار گفته‌ام زمانی که قرار بود مسئولیت سینمایی آن زمان را برعهده بگیرم از آقای احمدی‌نژاد پرسیدم اگر بخواهید در یک جمله من را نصیحت کنید چه می‌گویید ایشان گفتند برو سینمای ایران را بین‌المللی کن و من گفتم اولین گام این است که اسکار بگیریم و او گفت خوب اینکار را انجام بده و این اتفاق افتاد. خیلی‌ها در این سی سال تلاش کردند اسکار بگیرند اما موفق نشدند اما الان شد. آن سال که «جدایی نادر از سیمین» جایزه اسکار را گرفت می‌شد فیلم دیگری به جشنواره جهانی برود و اسکار نگیرد و «جدایی نادر از سیمین» می‌توانست در فجر انتخاب نشود و اگر انتخاب می‌شد می‌توانست جایزه نگیرد. این‌ها یک برنامه‌ریزی بوده است. وقتی شما در عرصه بین‌المللی می‌روی و می‌خواهی جایزه بگیری قطعا نمی‌توانی با شاخص‌های خودت عمل کنی و طبیعی است که بتوانی با شاخص‌های آن‌ها عمل کنی، اما برای ما این مهم بود که با شاخص‌های آن‌ها عمل کنیم اما منافع ملی مارا زیر سئوال نبریم.»

رسانه‌ها و منتقدان حامی فرهادی در آن‌ سال‌ها، کوشیدند با لطیفه ساختن از صحبت‌های شمقدری، از این اظهارنظرها عبور کنند. اما نشانه‌ها و شنیده‌ها، خبر از اتفاقات قابل ذکری می‌دهند. کافه سینما به‌خصوص تاکید دارد اهمیت قضیه آن جاست که در آن‌سال‌ها تصویری که از فرهادی ساخته شد، تصویری مخالف رئیس جمهور وقت بود و اگر اظهارات آن زمان شمقدری و شنیده‌های سال‌های بعد از فضای سینما، درست باشد، آن وقت یک جور سوءاستفاده از احساساتِ عمومی شکل گرفته، که اهمیت این شفاف‌سازی را بالا می‌برد. 

– این پیشنهاد را در شرایطی مطرح می‌کنیم که هم‌زمان با جشنواره‌ی کن سال ۲۰۲۱، نخستین پرسش‌ها درباره‎‌ی ارتباط مستند آزاده مسیح‌زاده با فیلم فرهادی، و مطالبه‌ی دوستان خانم مستندساز، در کافه سینما منتشر شد 

اما جدا از تلاش برای احقاق حق یک شهروند، و اهمیت بسیار بالای آن؛ پرداختن به‌چنین موضوعاتی که بر آگاهی و سرنوشت بسیاری از مردم ایران تاثیرگذار است؛ و نقش رسانه‌هایی که بر تنور بروز چنین احساساتی به‌نفعِ گروه‌های خاص می‌دمند، اهمیت ویژه‌ی خود را دارد…

فکر می‌کنیم آینده‌ی سینمای ایران، بر پایه‌ی چنین شفاف‌سازی‌هایی باید شکل بگیرد. ابهام‌هایی که به‌خصوص پس از سال ۱۳۸۸،  نمونه‌های مشابه فراوانی در سینمای ایران دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *